Verkleinwoordjes

Door Ramon Kool

Ramon Kool
Z
e keek me verbaasd aan. "Hoeveel de wát kosten?", "Die paaltjes van 5 meter", zei ik, "U bedoelt die palen daar?","Ja", ging ik verder, "die paaltjes daar,... van 5 meter". "Juist ja", antwoordde ze enigszins verbaasd. "Hoeveel eurootjes gaat me dan dan kosten?", zei ik, terwijl de glimlach niet van mijn gezicht te rammen was.

Verkleinwoordjes, of gewoon verkleinwoorden? Is er een verschil tussen die termen? Een hondje is zowel een verkleinwoord als een verkleinwoordje. Het is niet zo dat de tweede term een nóg kleiner hondje aanduidt. Maar daar gaat het niet om. Ik moest toevallig nadenken over het gebruik van verkleinwoordjes. Wat is het nut? Is een babytje schattiger dan een baby? Ik hoorde laatst een conducteur (herstel! Treinmanager,... echt waar,... ik zou willen dat ik het zelf had bedacht, maar dat is de nieuwe naam van hun functie), via het geweldige krakende intercomsysteem binnen een rijdende, voor mensen bedoelde, vrachtvervoer unit, een prachtige uitspraak doen, en ik citeer: "Dames en heren, zo meteen komt deze trein binnen op spoortje drie". Spoortje drie! SPOORTJE! Wat moet ik daarvan denken? Is spoor 3 echt kleiner dan de rest? (Antwoord: nee) Is spoor drie gewoon een heel knus, lief en vooral schattig spoor? (Antwoord: nee) Waarom dan spoortje?

Verkleinwoorden worden natuurlijk vaak gebruikt om iets te bagatelliseren. We hebben een probleempje. Dat is een minder groot probleem, dan,... nou ja,... dat dus,... een probleem. Zullen we het wiskundig beschrijven?

Probleem > Probleempje

Je zou hier heel handig gebruik van kunnen maken in deze harde maatschappij. Stel je voor,... een donker steegje, jij alleen, vooralsnog. Dan komen er 12 (maar het zouden er ook meer geweest kunnen zijn) grote mannen, met Nederlands uiterlijk (die term hoor je eigenlijk ook nooit!) op je af. "We gaan je in elkaar rammen!", roepen ze, net niet geheel in harmonie. Dan schrik je. Dan ben je bang. En terecht! Het vooruitzicht op dat in elkaar rammen is niet echt een gezellige. Maar wat als ze het anders doen? "Zullen we jou eens een klapje in je gezichtje slaan?". Dat klinkt toch veel gemoedelijker! "Dan kun je daarna eentje, eentje, tweetje bellen met je telefoontje". Ik zou haast vragen of de heren misschien een kopje koffie willen. "Een paar trapjes tegen je darmpjes en je miltje. Misschien dat we je levertje ook nog wat beukjes kunnen geven". Waar is de openhaard? De warme chocolademelk met slagroom? Het lijkt wel kerst!

Dus waarom doen we het dan niet vaker? Tijdens het werkje, in het kantinetje, bij onze buurtjes, in het kroegje, in ons eigen huisje, voor het tvtje, met onze voetjes op het bankje, een theetje in ons handje en ons liefje naast ons.