De trein: deel I

Door Ramon Kool

Ramon Kool
H
et zou nou toch niet lang meer duren? Verontrust keek hij nogmaals op zijn horloge. Nog steeds 17 minuten over 4. Wat was dat nou? Nog geen minuut voorbij? Hij bukte om naar buiten te kijken. Er was nog steeds enkel sprake van voorbijrazend landschap. Geen mens te bekennen, laat staan een perron. Hij ging weer rechtop staan en keek achterom. Hij was gelukkig niet alleen. Minstens acht mensen stonden achter hem,... gebukt,... naar buiten te kijken,... met een half oog op hun horloge.

De trein is een apart iets. Je kan je er thuisvoelen, je kan er geïrriteerd zijn of raken, je kan er op onverwachte uren de mooiste momenten beleven en je kan er ook van A naar B mee gaan. Ook als je eigenlijk naar C had gemoeten. Zelf heb ik geen problemen met de trein. Ik reis minimaal vier dagen in de week van Tilburg naar Utrecht en terug met eerder genoemd voertuig. Sommige mensen vragen mij waarom ik niet met de auto ga. Goede vraag. Het antwoord is ook goed, al zeg ik het zelf. Ik heb geen auto. Maar er is nog een reden waardom ik met de trein zou gaan, ook al zou ik een auto hebben. Ik heb niks met files. Noem mij ouderwets, maar ik vind er niks aan. En stel, door een onverwachte speling van het lot, het zou mogelijk zijn om gewoon door te rijden, dan zou ik nog niet met de auto gaan. Tijdens het rijden kun je namelijk niks doen. Okay, je kan hardop meezingen met de radio. Maar dat kan in de trein ook, al zou ik het niet aanraden. Maar de trein is mijn bufferzone. In mijn dagelijkse ritten kan ik nog fijn van alles doen. Een beetje werken of schrijven (deze column schrijf ik nu ook in de trein), een boekje lezen, een serie kijken op mijn iPhone. Ik vind het prima. Ik ben van alle gemakken voorzien.

Maar de trein heeft ook een nadeel, wat eigenlijk ook een voordeel is. Andere mensen. De trein is de samenleving in het klein, met een voorkeur voor geirriteerde mensen. Het kenmerkende Nederlands "Ttttt" geluid, steevast gevolgd door een in scene gezette zucht, hoor ik nergens vaker dan in de trein. En op de meest onnodige momenten. "De trein naar 's Hertogenbosch heeft 5 minuten vertraging",.... Ttttt, Ttttt, Ttttt vanuit allerlei hoeken. Nou vind ik zelf 5 minuten een verwaarloosbare hoeveelheid tijd, maar schijnbaar denkt de helft van de gemiddelde treinreiziger daar anders over. Je ziet mensen angstvallig op horloges kijken en mobiele telefoons worden in ras tempo uit tassen gefrunnikt om mensen aan de andere kant van de draadloze lijn ervan op de hoogte te brengen dat hij of zij 5 hele minuten later komt. "Als dat maar goed komt", hoor ik mezelf denken, "nou moet die persoon 5 hele minuten langer wachten, wat een ramp! Wat een verschrikking!". Dat was sarcasme. Ik dacht, ik benadruk het nog even. Mensen hebben veel te veel met tijd en nergens is dit duidelijker dan in de trein. Zo gauw mensen merken dat de bestemming nadert ontstaat spontaan een kettingreactie met als climax een coupé-lange rij. Deze rij is duidelijk waarneembaar, want de rij houdt zeker 5 minuten stand. Zo lang duurt het namelijk voordat de trein ook daadwerkelijk stopt. Vanwaar die haast? Weten mensen nou nog steeds niet een van de belangrijkste eigenschappen van reizen? Dat als je reist, je in de tussentijd nergens anders naar toe kan gaan?