Uitdrukkingen

Door Ramon Kool

Ramon Kool
H
uilend stond ze voor me. "Wat is er", vroeg ik, "mijn ome Joop is overleden!", happerde ze. "gecondoleerd", zei ik wat stiller, "weet je wat je dan moet doen? Je moet het een plekje geven!". Ze keek me aan, klaarde op en zei: "Hé inderdaad, nu valt het allemaal wel mee,..."

Uitdrukkingen. Spreekwoorden. Gezegdes. Ik ben er niet goed in. Ik haal ze continu door elkaar, of in de war, of door de war. Ik zal eerlijk zijn, ik moest even goed nadenken wat de echte uitdrukking was. Het is door elkaar en in de war, niet door de war. Maar iets in de war halen kan ook niet. Zie daar mijn dilemma.

Mijn moeder is helemaal een ster met prachtige uitspraken die voor eeuwig in mijn herinnering zullen blijven gegrift. De mooiste? "Dat slaat op geen bal". Niet te overtreffen, op geen enkele manier. Ik denk echter niet dat dit mijn "talent" voor uitdrukkingen heeft beïnvloed, ik denk eerder dat mijn jaren op de basisschool waar dit soort taaldingen werden aangeleerd hier de schuld van zijn. Die jaren woonde ik namelijk in Indonesië. Weliswaar op een Nederlandse school, maar ik was rond de zeven en sprak vier talen. Dan kan het niet anders dat je wat dingen door elkaar (goed!) haalt. Maar daar gaat het niet om. Ik vind uitdrukkingen, gezegdes, of hoe je ze ook wil noemen, wel erg briljant. Dat ik ze met enige regelmaat foutief gebruik, doet daar niks aan af. Sterker nog. Het zorgt regelmatig voor een glimlach op het gezicht van degene die het hoort. Inmiddels heb ik de status bereikt dat mensen niet meer weten of ik het expres fout doe of niet, maakt ook niet uit, zo lang de reactie maar een positieve is. Waar de uitdrukkingen vandaan komen boeit me niet zo heel erg, maar hoe absurder hoe beter. De spits afbijten. De spits waarvan? De kogel is door de kerk? Is dat van Kill Bill?

Wanneer ontstaat zo'n uitdrukking? Het hoeft niet gelijk een metafoor te zijn. Steeds vaker doen mensen uitspraken waarvan ik denk, daar kan ik niks mee. Zinnen, vragen, whatever. Ik snap het niet. Zoals deze bij het autorijden, waarbij de bestuurder aan mij vraagt: "Kan ik? Komt er wat aan?". Dat zijn dus twee vragen! Maar wat is het goede antwoord? Als ik "Nee" zeg, op welke vraag is het dan een antwoord? Nee, je kan niet, of nee er komt niks aan. De gevolgen van zo'n antwoord kunnen desastreus zijn! Nog een: "Gaat het niet goed met je? Dan moet je die negativiteit een plekje geven". Wat?!? Een plekje? Hoe haal ik die negativiteit überhaupt op dat moment uit me? Laat staan dat ik het vervolgens weer ergens anders moet "neerleggen",... op een plekje nota bene! Maar goed, ik zal dat soort uitdrukkingen vast zelf ook gebruiken hoor. Zo ben ik fervent gebruiker van de uitdrukking "Komt goed",... en het komt ook altijd goed, zolang het antwoord op "Kan ik? Komt er wat aan?", maar tweeledig is.